Digital Arrest Scam :ଭିଡିଓ କଲ୍ରେ ପୋଲିସ୍ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ—’ଡିଜିଟାଲ୍ ଆରେଷ୍ଟ’ (digital arrest) ଠକେଇକୁ କିପରି ଚିହ୍ନିବେ, ତାହା ଏଠାରେ ଜାଣନ୍ତୁ।
Digital Arrest Scam:'ଡିଜିଟାଲ୍ ଆରେଷ୍ଟ' (digital arrest) ଠକେଇ ହେଉଛି ସାଇବର ଠକେଇର ଏକ ରୂପ, ଯେଉଁଥିରେ ଅପରାଧୀମାନେ ପୋଲିସ ଅଧିକାରୀ, ସିବିଆଇ (CBI), ନାର୍କୋଟିକ୍ସ ବିଭାଗ, କଷ୍ଟମ୍ସ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାର ଅଧିକାରୀ ବୋଲି ପରିଚୟ ଦେଇ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରାଇଥାନ୍ତି। ସେମାନେ ଦାବି କରନ୍ତି ଯେ, ସମ୍ପୃକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମ ଏକ ଅପରାଧିକ ମାମଲାରେ ଆସିଛି।
Digital Arrest Scam:ଗୋଟିଏ ଫୋନ୍ କଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଠକେଇ—ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବା ପାଇଁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ
Digital Arrest Scam:”ଡିଜିଟାଲ୍ ଗିରଫଦାରୀ” (digital arrest) ନାମକ ଠକେଇ ହେଉଛି ସାଇବର ଠକେଇର ଏକ ରୂପ, ଯେଉଁଥିରେ ଅପରାଧୀମାନେ ପୋଲିସ ଅଧିକାରୀ, ସିବିଆଇ (CBI), ନାର୍କୋଟିକ୍ସ ବିଭାଗ, କଷ୍ଟମ୍ସ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାର ଅଧିକାରୀ ବୋଲି ପରିଚୟ ଦେଇ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଅଭିଯୋଗ କରନ୍ତି ଯେ, ଉକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ କୌଣସି ଅପରାଧିକ ମାମଲାରେ ଜଡ଼ିତ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଆଧାର କାର୍ଡ କିମ୍ବା ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟର ଅପବ୍ୟବହାର ହୋଇଛି, କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ନାମରେ ଆସିଥିବା କୌଣସି ପାର୍ସଲରୁ ବେଆଇନ ସାମଗ୍ରୀ ମିଳିଛି। ଏହା ପରେ, ସେମାନେ ଗିରଫ ହେବାର ଭୟ ଦେଖାଇ ଟଙ୍କା ଆଦାୟ କରନ୍ତି। ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଲା, ଭାରତୀୟ ଆଇନରେ “ଡିଜିଟାଲ୍ ଗିରଫଦାରୀ” ବୋଲି କୌଣସି ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନାହିଁ। ଭିଡିଓ କଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜକୁ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ ବୋଲି ଦାବି କରୁଥିବା କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଆପଣଙ୍କୁ ଘର ଭିତରେ ରହିବାକୁ, କ୍ୟାମେରା ସାମ୍ନାରେ ବସି ରହିବାକୁ କିମ୍ବା ଟଙ୍କା ଜମା କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିବାର କୌଣସି ଅଧିକାର ନାହିଁ। ଏଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଠକମାନେ ପୀଡ଼ିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମନରେ ଥିବା ଭୟ ଓ ଆତଙ୍କର ଫାଇଦା ଉଠାଇଥାନ୍ତି।
ଏହି ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ ‘ଡିଜିଟାଲ୍ ଆରେଷ୍ଟ’ (Digital Arrest) ଠକେଇକୁ ଚିହ୍ନନ୍ତୁ। ଯଦି କୌଣସି ଅଜଣା ବ୍ୟକ୍ତି ଆପଣଙ୍କୁ ଫୋନ୍ କରି ନିଜକୁ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ ବୋଲି ଦାବି କରନ୍ତି ଏବଂ ଆପଣଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିବାର ଧମକ ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ସତର୍କ ରୁହନ୍ତୁ। ଯଦି ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ କୁହନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିବରଣୀ ମାଗନ୍ତି, କିମ୍ବା ଭିଡିଓ କଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସର୍ବଦା ସେମାନଙ୍କ ନଜରରେ ରହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ଏକ ଠକେଇ ହୋଇପାରେ। ମନେରଖନ୍ତୁ ଯେ, ଠକମାନେ ପ୍ରକୃତ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନାମ, ସରକାରୀ ଲୋଗୋ ଏବଂ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଭଳି ଶୁଣାଯାଉଥିବା ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରିପାରନ୍ତି। ୟୁନିଫର୍ମ ପିନ୍ଧିବା, ଭିଡିଓ କଲ୍ କରିବା କିମ୍ବା କିଛି କାଗଜପତ୍ର ଦେଖାଇବା ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପରିଚୟ ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ ନାହିଁ; ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ବୈଷୟିକ ଉପାୟ ବ୍ୟବହାର କରି ଫୋନ୍ ନମ୍ବରକୁ ମଧ୍ୟ ବଦଳାଇ ଦିଆଯାଇପାରେ (ଯାହାକୁ ‘ସ୍ପୁଫିଂ’ କୁହାଯାଏ)। ଯଦି କେହି କୁହନ୍ତି ଯେ କୌଣସି ମାମଲା ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ, ଗିରଫଦାରୀରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ପାଇଁ କିମ୍ବା ନିଜକୁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ପ୍ରମାଣିତ କରିବା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ କୌଣସି ଖାତାରେ ଟଙ୍କା ଜମା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ତେବେ ଆଦୌ ଟଙ୍କା ପଠାନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି ଦେଇଥିବା ନମ୍ବରରେ ଫୋନ୍ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ସମ୍ପୃକ୍ତ ବିଭାଗର ଅଫିସିଆଲ୍ ୱେବସାଇଟରୁ ଯୋଗାଯୋଗ ବିବରଣୀ ସଂଗ୍ରହ କରି ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ପ୍ରକୃତରେ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ କି ନୁହେଁ, ତାହା ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
‘ଡିଜିଟାଲ୍ ଆରେଷ୍ଟ’ (Digital Arrest) ଠକେଇରୁ ନିଜକୁ କିପରି ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବେ?
ପ୍ରଥମତଃ, ଭୟଭୀତ ନ ହୋଇ ତୁରନ୍ତ ଫୋନ୍ କାଟି ଦିଅନ୍ତୁ। ଯଦି ଫୋନ୍ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଧମକ ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। କୌଣସି ଅଜଣା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନିଜର ଆଧାର ନମ୍ବର, ପାନ୍ (PAN) କାର୍ଡ ବିବରଣୀ, ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ, ପାସୱାର୍ଡ, ଓଟିପି (OTP) କିମ୍ବା ୟୁପିଆଇ (UPI) ପିନ୍ (PIN) କେବେବି ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଗିରଫଦାରୀରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ପାଇଁ କିମ୍ବା କୌଣସି ‘ତଦନ୍ତ’ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଟଙ୍କା ପଠାନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯଦି କୌଣସି ବାର୍ତ୍ତା କିମ୍ବା ଦସ୍ତାବିଜ ବ୍ୟାଙ୍କ କିମ୍ବା ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ପକ୍ଷରୁ ଆସିଥିବାର ଦାବି କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହାର ସତ୍ୟତା ନିଜେ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। ଯଦି ଫୋନ୍ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କୌଣସି ପାର୍ସଲ୍, ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା କିମ୍ବା ପରିବାରର କୌଣସି ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ସମସ୍ୟା ବିଷୟରେ କୁହନ୍ତି, ତେବେ ସମ୍ପୃକ୍ତ କମ୍ପାନୀ, ବ୍ୟାଙ୍କ କିମ୍ବା ସ୍ଥାନୀୟ ପୋଲିସ ସହ ସେମାନଙ୍କ ଅଫିସିଆଲ୍ ମାଧ୍ୟମ (official channels) ଦ୍ୱାରା ଯୋଗାଯୋଗ କରି ସତ୍ୟତା ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। ତୃତୀୟତଃ, ଏଭଳି ଠକେଇ ବିଷୟରେ ନିଜ ପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅବଗତ କରାନ୍ତୁ। ଠକମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ପୀଡ଼ିତଙ୍କୁ ଧମକ ଦେଇ କୁହନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ଯେପରି ଏହି ଘଟଣା ବିଷୟରେ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ନ କୁହନ୍ତି; ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ, କୌଣସି ବିଶ୍ୱସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲାଭଦାୟକ ହୋଇପାରେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ପିଲାମାନଙ୍କୁ, ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଡିଜିଟାଲ୍ ସେବା ବିଷୟରେ ବିଶେଷ ଅବଗତ ନୁହନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ପ୍ରକାର ଠକେଇ ବିଷୟରେ ସଚେତନ କରାଇବା ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ। ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ଜଣେ ଫୌଜଦାରୀ ମାମଲା ବିଶେଷଜ୍ଞ ଓକିଲଙ୍କ (criminal lawyer) ସହାୟତା ନିଅନ୍ତୁ।
ଯଦି ଆପଣ କୌଣସି ଠକେଇର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ତୁରନ୍ତ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ୍?
ଯଦି ଆପଣ ଭୁଲବଶତଃ ଟଙ୍କା ପଠାଇ ଦେଇଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କୁ ଲାଗୁଛି ଯେ ଆପଣ “ଡିଜିଟାଲ୍ ଆରେଷ୍ଟ” (digital arrest) ନାମକ ଠକେଇର ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ନିଅନ୍ତୁ। ଭାରତରେ, ଆପଣ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ନମ୍ବର ୧୯୩୦ (1930) ରେ କଲ୍ କରି ସାଇବର-ଆର୍ଥିକ ଠକେଇ ବିଷୟରେ ଜଣାଇ ପାରିବେ। ତୁରନ୍ତ ନିଜ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ସୂଚିତ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ସନ୍ଦେହଜନକ କାରବାର (transaction) ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ତଥ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ। କଲ୍ ଲଗ୍, ଫୋନ୍ ନମ୍ବର, ମେସେଜ୍, ହ୍ୱାଟସ୍ଆପ୍ ଚାଟ୍, ବ୍ୟାଙ୍କ କାରବାରର ରସିଦ ଏବଂ ଆପଣ ପଠାଇଥିବା ଯେକୌଣସି ଦସ୍ତାବିଜର ସ୍କ୍ରିନ୍ଶଟ୍ ସାଇତି ରଖନ୍ତୁ; ଏହି ସୂଚନା ତଦନ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ। ତୁରନ୍ତ ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୃକ୍ତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ସେହି କାରବାର ଉପରେ ଶୀଘ୍ର ପଦକ୍ଷେପ ନେଇପାରିବେ—ତେବେ ମନେ ରଖନ୍ତୁ ଯେ, ଟଙ୍କା ଫେରି ପାଇବାର କୌଣସି ନିଶ୍ଚିତତା ନଥାଏ। ଯଦି କେହି ଆଇନଗତ ବିଷୟକୁ ନେଇ ଆପଣଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ପରିଚୟ ଏବଂ ସେମାନେ ଦେଇଥିବା ଦସ୍ତାବିଜଗୁଡ଼ିକର ସତ୍ୟତା ନିଜେ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ, ସ୍ଥାନୀୟ ପୋଲିସ କିମ୍ବା କୌଣସି ଆଇନ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରନ୍ତୁ।
Read More : DIY Nail Whitening: ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଚମକଦାର ନଖ ପାଇଁ ଟୁଥପେଷ୍ଟ ବ୍ୟବହାର କରି ଏହି ଘରୋଇ ଉପଚାର ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।
ସିବିଆଇ (CBI) ଦ୍ୱାରା ନୋଟିସ୍ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ‘ଅଭୟ’ (ABHAY) ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ
‘ଡିଜିଟାଲ୍ ଗିରଫଦାରୀ’ (digital arrest) ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଠକେଇ ମାମଲାରେ, ପ୍ରାୟତଃ ନକଲି ସରକାରୀ ନୋଟିସ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ। ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଏଭଳି ଠକେଇରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ, ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ବ୍ୟୁରୋ ଅଫ୍ ଇନଭେଷ୍ଟିଗେସନ୍ (CBI) ମେ’ ୨୦୨୬ରେ ‘ଅଭୟ’ (ABHAY) ନାମକ ଏକ AI-ଆଧାରିତ ନୋଟିସ୍ ଯାଞ୍ଚ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ସରକାରୀ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ସିବିଆଇ (CBI) ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଦାବି କରାଯାଉଥିବା ନୋଟିସ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ। ସିବିଆଇର ଅଫିସିଆଲ୍ ୱେବସାଇଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ‘ଅଭୟ’ (ABHAY) ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ ହେବ। ଏହି ଉପକରଣଟି କେବଳ ସିବିଆଇ (CBI) ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ନୋଟିସ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ଅନ୍ୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ଦସ୍ତାବିଜ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ପାଇଁ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ସଚେତନତା ହେଉଛି ସର୍ବୋତ୍ତମ ପ୍ରତିରକ୍ଷା
‘ଡିଜିଟାଲ୍ ଗିରଫ’ ଠକେଇରେ, ଠକମାନେ କେବଳ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଲୋକଙ୍କ ଭୟର ଫାଇଦା ଉଠାଇଥାନ୍ତି। ତେଣୁ, ଚାପରେ ତୁରନ୍ତ ଫୋନ୍ କଲ୍ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା କିମ୍ବା ଟଙ୍କା ପଠାଇବା ପରିବର୍ତ୍ତେ – ବିରାମ ନିଅନ୍ତୁ, ପ୍ରତିଫଳିତ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ତା’ପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ। ଏପରିକି ଜଣେ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ ବୋଲି ଦାବି କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାଧୀନ ଯାଞ୍ଚ କରାଯିବା ଉଚିତ। ମନେରଖନ୍ତୁ, ଭିଡିଓ କଲ୍ ଦ୍ୱାରା ଗିରଫ ହେବାର ଧମକ ଏବଂ ଟଙ୍କା ଦାବି ହେଉଛି ପ୍ରମୁଖ ବିପଦ। ଆପଣଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କ ସୂଚନାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖନ୍ତୁ, ଆପଣଙ୍କ ପରିବାର ସହିତ ପରାମର୍ଶ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଯେକୌଣସି ସନ୍ଦେହଜନକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ତୁରନ୍ତ ରିପୋର୍ଟ କରନ୍ତୁ। ଭଲ ଭାବରେ ଅବଗତ ହେବା ଏବଂ ସମୟୋଚିତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଆପଣଙ୍କୁ ସାଇବର ଠକେଇରୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ।
We’re now on WhatsApp. Click to join.
Like this post?
Register at One World News to never miss out on videos, celeb interviews, and best read
