Hormonal changes: ମାଇଗ୍ରେନ୍ କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ନୁହେଁ; ଏହା ଏକ ସ୍ନାୟୁଗତ ଅବସ୍ଥା ଯାହା ଧଡ଼ଧଡ଼, ତୀବ୍ର ଯନ୍ତ୍ରଣା, ବାନ୍ତି, ବାନ୍ତି ଏବଂ ଆଲୋକ ଏବଂ ଶବ୍ଦ ପ୍ରତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଆକଳନ କରନ୍ତି ଯେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାଇଗ୍ରେନ୍ ପ୍ରାୟ ତିନି ଗୁଣ ଅଧିକ ସାଧାରଣ। ହରମୋନ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। ବିଶେଷକରି ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍ ହରମୋନ୍‌ର ଉତ୍ଥାନ-ପତନ ମାଇଗ୍ରେନ୍‌କୁ ଟ୍ରିଗର କରିପାରେ।

ହର୍ମୋନ୍ ଏବଂ ମାଇଗ୍ରେନ୍‌ ମଧ୍ୟରେ କ’ଣ ସମ୍ପର୍କ ଅଛି?

ଡାକ୍ତରଙ୍କ ମତରେ, ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଥିବା ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ଯାହା ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ। ଯେତେବେଳେ ଶରୀରରେ ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍‌ର ସ୍ତର ହଠାତ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ, ଏହା ମସ୍ତିଷ୍କ ସ୍ନାୟୁର ସମ୍ବେଦନଶୀଳତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରି ମାଇଗ୍ରେନ୍ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରେ। ଏହି କାରଣରୁ ମହିଳାମାନେ ଜୀବନର ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ – ଯେପରିକି ଋତୁସ୍ରାବ, ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ଏବଂ ଋତୁସ୍ରାବ ସମୟରେ ମାଇଗ୍ରେନ୍ ଅନୁଭବ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥାଏ।

ଋତୁସ୍ରାବ ସମୟରେ ମାଇଗ୍ରେନ୍ କାହିଁକି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ?

ଋତୁସ୍ରାବ ପୂର୍ବରୁ ଏଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍‌ର ସ୍ତର ହଠାତ୍ ହ୍ରାସ ପାଏ। ଏହି ହରମୋନ୍ ହ୍ରାସକୁ “ମାସିକ ଋତୁସ୍ରାବ ମାଇଗ୍ରେନ୍” କୁହାଯାଏ। ଅନେକ ମହିଳା ମାସିକ ଋତୁସ୍ରାବ ପୂର୍ବରୁ କିମ୍ବା ସେହି ସମୟରେ ଗୁରୁତର ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଅନୁଭବ କରୁଥିବା ରିପୋର୍ଟ କରନ୍ତି। ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଣା ସାଧାରଣ ମାଇଗ୍ରେନ୍‌ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ତୀବ୍ର ଏବଂ ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିପାରେ।

ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ କ’ଣ ହୁଏ?

ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ହରମୋନ୍ ସ୍ତର ବହୁତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ। କିଛି ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ତୃତୀୟ ତ୍ରୈମାସିକରେ ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍ ସ୍ତର ସ୍ଥିର ହେବା ସହିତ ମାଇଗ୍ରେନ୍ ଆକ୍ରମଣ ହ୍ରାସ ପାଏ। ତଥାପି, କିଛି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ମାଇଗ୍ରେନ୍ ଆହୁରି ଖରାପ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ, ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାମାନେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ବିନା କୌଣସି ଔଷଧ ଖାଇବାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ।

ଋତୁସ୍ରାବ ଏବଂ ମାଇଗ୍ରେନ୍‌

ରଜୋନାବ ସମୟରେ ହରମୋନ୍‌ର ଅସନ୍ତୁଳନ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପ୍ରଚଳିତ। କିଛି ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ମାଇଗ୍ରେନ୍‌ର ତୀବ୍ରତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ। ତଥାପି, ଋତୁସ୍ରାବ ପରେ, ଯେତେବେଳେ ହରମୋନ୍‌ର ସ୍ତର ସ୍ଥିର ହୁଏ, ଅନେକ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ମାଇଗ୍ରେନ୍‌ ଆକ୍ରମଣ ହ୍ରାସ ପାଏ।

ହରମୋନ୍‌ର ଗର୍ଭନିରୋଧକ ଏବଂ ମାଇଗ୍ରେନ୍‌

ମୌଖିକ ଗର୍ଭନିରୋଧକ ବଟିକା ମଧ୍ୟ ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍‌ ଏବଂ ପ୍ରୋଜେଷ୍ଟେରନ୍‌ର ସ୍ତରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ଏହି ଔଷଧଗୁଡ଼ିକ କିଛି ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ମାଇଗ୍ରେନ୍‌କୁ ଆହୁରି ଖରାପ କରିପାରେ, ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ୟମାନେ ଉନ୍ନତି ଅନୁଭବ କରିପାରନ୍ତି। ତେଣୁ, ଯଦି ବଟିକା ଖାଇବା ପରେ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଅଧିକ ଖରାପ ହୁଏ, ତେବେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହିତ ପରାମର୍ଶ କରିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଅନ୍ୟ ମାଇଗ୍ରେନ୍‌ର ଟ୍ରିଗର୍‌

ହର୍ମୋନ୍‌ର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମାଇଗ୍ରେନ୍‌ର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଟ୍ରିଗର୍‌ ଅଛି,

ଯେପରିକି:

ଚାପ ଏବଂ ଚିନ୍ତା

ନିଦ୍ରାର ଅଭାବ

ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ କିମ୍ବା ଜୋରରେ ଶବ୍ଦ

ବହୁ ସମୟ ଧରି ଭୋକିଲା ରହିବା

କିଛି ଖାଦ୍ୟ, ଯେପରିକି ଚକୋଲେଟ୍‌, କ୍ୟାଫିନ୍, କିମ୍ବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୃତ ଖାଦ୍ୟ

ଡାକ୍ତରମାନେ କ’ଣ ସୁପାରିଶ କରନ୍ତି?

ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ଯଦି ପ୍ରତି ମାସରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ମାଇଗ୍ରେନ୍ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ହରମୋନ୍ କାରଣ ସହିତ ଜଡିତ ହୋଇପାରେ। ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ:

ଏକ ଡାଏରୀ ରଖନ୍ତୁ – ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା କେବେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏବଂ କେତେ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ ତାହା ନୋଟ୍ କରନ୍ତୁ।

ଏକ ନିୟମିତ ଦିନଚର୍ଯ୍ୟା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ – ଯଥେଷ୍ଟ ନିଦ ନିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଖାଆନ୍ତୁ।

ଚାପ ହ୍ରାସ କରନ୍ତୁ – ଯୋଗ, ଧ୍ୟାନ ଏବଂ ଗଭୀର ନିଶ୍ୱାସ ପ୍ରଶ୍ୱାସ ବ୍ୟାୟାମ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ।

ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରନ୍ତୁ – ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ପ୍ରତିରୋଧକ ଔଷଧ କିମ୍ବା ହରମୋନ୍ ଚିକିତ୍ସା ସ୍ଥିର କରାଯାଇପାରେ।

ଜଳଯୁକ୍ତ ରୁହନ୍ତୁ – ଶରୀରରେ ପାଣିର ଅଭାବ ମଧ୍ୟ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ।

ଆପଣ ତୁରନ୍ତ କେତେବେଳେ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ଦେଖା କରିବା ଉଚିତ?

ଯଦି ମାଇଗ୍ରେନ୍ ସହିତ ହଠାତ୍ ଉଚ୍ଚ ଜ୍ୱର, କଥା କହିବାରେ କଷ୍ଟ, ଶରୀରର କୌଣସି ଅଂଶରେ ଦୁର୍ବଳତା କିମ୍ବା ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତିରେ ଗୁରୁତର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରୀ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ। ଏହା ଏକ ଗୁରୁତର ସମସ୍ୟାର ଲକ୍ଷଣ ହୋଇପାରେ। ମହିଳାମାନଙ୍କଠାରେ ହରମୋନ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମାଇଗ୍ରେନ୍ ସହିତ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବରେ ଜଡିତ। ବିଶେଷକରି ଏଷ୍ଟ୍ରୋଜେନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମାଇଗ୍ରେନ୍ ଆକ୍ରମଣକୁ ଟ୍ରିଗର କରିପାରେ। ତଥାପି, ଏକ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ ଗ୍ରହଣ କରି, ଟ୍ରିଗରଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ଏବଂ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହିତ ପରାମର୍ଶ କରି ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ଅନେକାଂଶରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇପାରିବ। ଯଦି ମାଇଗ୍ରେନ୍ ବାରମ୍ବାର ଏବଂ ଗୁରୁତର ହୁଏ, ତେବେ ଏହାକୁ ଅଣଦେଖା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରନ୍ତୁ

We’re now on WhatsApp. Click to join.

Like this post?
Register at One World News to never miss out on videos, celeb interviews, and best reads.